De integriteitsvraag

2538196687_73369cb521_b
Picture by Flickr user contemplativechristian (CC BY-SA 2.0)

Het is en blijft een delicate balans: welke opsporingsmogelijkheden heeft de overheid tegenover het recht op privacy van ons als burgers. Waar leg je de grens. Uit de discussies op nieuwssites en fora blijkt dat ‘de Nederlander’ die lang niet altijd op dezelfde plaats wil leggen. De meningen lopen flink uiteen.

In (te) veel van die discussies komt een beeld van de overheid naar voren waar je niet bepaald vrolijk van wordt. Het gebrek aan vertrouwen, zeg maar gerust de mate van wantrouwen, is zorgwekkend. Ook als mocht blijken dat die uitingen niet representatief zijn dan nog is het een pijnlijke constatering, zeker wanneer je hart bij de publieke zaak ligt.

Waar gaat het mis?

Het lijkt er op dat bij een deel van de mensen de indruk bestaat dat de overheid zelf (bewust) massaal wet- en regelgeving overtreedt. De vraag is niet alleen of dat beeld terecht is, maar in de eerste plaats waardoor het wordt veroorzaakt. Om meteen maar een misverstand uit de weg te ruimen: het is niet de schuld van de media.

Let wel, ik heb geen wetenschappelijk onderzoek gedaan, ik stel enkel vast dat het algemene beeld van ‘de overheid’ zoals dat naar voren komt op de verschillende fora behoorlijk verschilt van mijn beeld van diezelfde overheid. Mijn beeld is juist dat overheden (tenminste in Nederland) zich massaal wel houden aan wet- en regelgeving. Dat het eerder uitzondering dan regel is wanneer men dat niet doet. (Uit een rapport van de Rijksrecherche uit 2010 blijkt dat 1 op de 19.000 ambtenaren voorkomt in een onderzoek naar corruptie).

Nee, het valt niet mee

Het gaat hier niet om een welles-nietes discussie: “het valt wel mee” is de makkelijke uitweg. Nee…, het valt niet mee, tenminste niet in de ogen van veel mede-burgers. Het simpele feit dat het überhaupt voorkomt dat overheden of individuele overheidsdienaren (ambtenaren en politici) bewust wet- en regelgeving overtreden schaadt het vertrouwen. Dat het vaker voorkomt maakt de zaak er niet beter op. Het is logisch dat met verschillende zaken die nu spelen het vertrouwen in ‘de overheid’ het zwaar te verduren krijgt. Neem alleen al de onthullingen van Edward Snowden over de AIVD en wat er naar buiten komt in de zaak Hooijmaaijers.

De overheid is een samenstel van een paar honderd overheidsorganisaties met duizenden overheidsdienaren. De realiteit is dat ook daar fouten worden gemaakt, dat ook daar (helaas) rotte appels rondlopen. Als burger niet iets om vrolijk van te worden. Ook voor de doorsnee overheidsdienaar is het geen pretje om daardoor bij voorbaat als niet-integer beschouwd te worden enkel omdat hij voor een overheidsorganisatie werkt.

Samen staan we voor de taak om de rotte appels uit het mandje te halen  en er voor te zorgen dat we leren van de fouten die gemaakt worden. Dat de balans naar de goede kant blijft doorslaan. Doen we dat niet, dan leggen we een tijdbom onder onze rechtsstaat en democratie. Daarom is de integriteitsvraag zo’n belangrijke vraag.

Bewaren

One Comment on “De integriteitsvraag

  1. Hai Dirk Jan, ‘integriteit’ is een menselijke waarde, toch? Opgeslagen in een collectief geheugen van waarden & normen. Het geheugen van een groep die een werkorganisatie vormt. Bijvoorbeeld overheidsorganisatie.
    De tendens was dat wetgeving en procedures positieve sociale controle vervingen. Dat kan niet. Of dat telefooncentrales en standaardprocedures klantbehoeften moesten vervullen. Dat kan niet.
    Aan alle kanten steken protesten en tegenbewegingen de kop op. Gelukkig!
    Positieve sociale controle en een oprechte wens de nood of behoefte van een klant te begrijpen komen voort uit transparantie en contact. Echt contact.
    Ieder mens wil gezien worden. Iedereen kan ‘kijken’. We zijn het alleen niet meer zo gewend, maar we verlangen er naar en we kunnen het allemaal!
    Het zou mooi zijn als wetgeving, procedures en handhavers de menselijke insteek ondersteunen, in plaats van andersom. Dan worden de rotte appels ook veel eerder herkend.
    Goed weekend!
    Carla Dert
    coach/trainer mens-arbeid-organisatie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *